حضرت علي عليه السلام پس از کشته شدن طلحه و زبير، مردم را با فصيح‌ترين کلام اينگونه موعظه مى‌کند:

 

" بِنَا اهْتَدَيْتُمْ فِي الظَّلْماءِ وَ تَسَنَّمْتُمُ الْعَلْيَاءَ وَ بِنَا انْفَجَرْتُمْ عَنِ السِّرارِ وُقِرَ سَمْعٌ لَمْ يَفْقَهِ الْوَاعِيَةَ وَ کَيْفَ يُرَاعِي النَّبْاءَةَ مَنْ اَصَمَّتْهُ الصَّيْحَةُ؟ رَبَطَ جَنانٌ لَمْ يُفَارِقْهُ الْخَفَقانُ ؛ در تاريکى، راه خود را به هدايت ما يافتيد و بر قله عزّت و سرورى فرا رفتيد و از شب سياه گمراهى، به سپيده‌دم هدايت رسيديد. کر باد، گوشى که بانگ بلند حق را نشنود؛ که آن کس بانگ بلند را نشنود، آواز نرم چگونه او را بياگاهاند. استوارتر باد، آن دل که پيوسته از خوف خدا لرزان است. "

حضرت علي عليه السلام در اين عبارت ارزش و منزلت خود را بيان مي‌نمايد که وجود پر برکت ايشان باعث هدايت مردم مي‌شود. ايشان عين حق و حقيقت هستند که نداي بلندي دارند. و اگر کسي با اين ندا بيدار نشود با هيچ صداي ديگري بيدار و آگاه نمي‌شود . ايشان رمز آگاهي و بيداري مردم را خوف از خداي سبحان بيان مي‌دارند.

"مَا زِلْتُ انْتَظِرُ بِکُمْ عَوَاقِبَ الْغَدْرِ وَ اتَوَسَّمُکُمْ بِحِلْيَةِ الْمُغْتَرِّينَ حَتَّى سَتَرَنِي عَنْکُمْ جِلْبابُ الدِّينِ وَ بَصَّرَنِيکُمْ صِدْقُ النِّيَّةِ ؛ من همواره در انتظار غدر و مکر شما مى‌بودم و در چهره شما نشانه‌هاى فريب خوردگان را مى‌ديدم. شما در پس پرده دين جاى کرده بوديد و پرده دين بود که شما را از من مستور مى‌داشت؛ ولى صدق نيت من پرده از چهره شما برافکند و قيافه واقعى شما را به من بنمود."

حضرت علي عليه السلام در عبارت فوق از ريا و دو رنگي مردم سخن مي‌راند که من با شما صادق بودم ولي شما با من يکرنگ نبوديد و دائما در حال خدعه و حيله بوديد. حضرت به اين نکته ظريف اشاره مي‌نمايد که شما لباس دين به تن کرده بوديد و اصل خود را در پس لباس دين، پنهان کرده بوديد و به دين و فرامين الهي توجه‌اي نداشته بوديد و در پي مقصود خود بوديد و از نام دين سوء استفاده مي‌کرديد.

شايان ذکر است که اين سخنان حضرت، مختص زمان و افراد خاصي نمي‌باشد بلکه اگر با دقت بنگريم خواهيم ديد که در اين عصر نيز هستند افرادي که در قالب دين مردم را مي‌فريبند و تحت لواي دين به دنبال منافع و مقاصد خود مي‌باشند. البته وجود افراد خالص و ديندار باعث رسوايي منافقان مي‌شود.

"اقَمْتُ لَکُمْ عَلَى سَنَنِ الْحَقِّ فِي جَوَادِّ الْمَضَلَّةِ حَيْثُ تَلْتَقُونَ وَ لاَ دَلِيلَ وَ تَحْتَفِرُونَ وَ لاَ تُمِيهُونَ، الْيَوْمَ انْطِقُ لَکُمُ الْعَجْمَاءَ ذَاتَ الْبَيَانِ؛ براى هدايت شما بر روى جاده حق ايستادم، در حالى که، بيراهه‌هاى ضلالت در هر سو کشيده شده بود و شما سرگردان و گم گشته به هر راهى گام مى‌نهاديد. تشنه بوديد و هر چه زمين را مى‌کنديد به نم آبى نمى‌رسيديد. امروز اين زبانِ بسته را گويا کرده‌ام، باشد که حقايق را به شما بگويد."

"عَزَبَ رَايُ امْرِئٍ تَخَلَّفَ عَنِّي مَا شَکَکْتُ فِي الْحَقِّ مُذْ ارِيتُهُ، لَمْ يُوجِسْ مُوسَى عليه السلام خِيفَةً عَلَى نَفْسِهِ بَلْ اشْفَقَ مِنْ غَلَبَةِ الْجُهَّالِ وَ دُوَلِ الضَّلاَلِ، الْيَوْمَ تَوَافَقْنَا عَلَى سَبِيلِ الْحَقِّ وَ الْبَاطِلِ مَنْ وَثِقَ بِمَاءٍ لَمْ يَظْمَاْ ؛ در پرتگاه غفلت سرنگون شود، انديشه کسى که به خلاف من ره مى‌سپرد، که من از آن روز که حق را ديده‌ام، در آن ترديد نکرده‌ام. اگر موسى(ع) مى‌ترسيد، بر جان خود نمى‌ترسيد، بلکه از چيرگى نادانان و گمراهان مى‌ترسيد. امروز از ما و شما يکى بر راه حق ايستاده و يکى بر باطل . آن که به يافتن آب اطمينان دارد، هرگز، از تشنگى هلاک نمى شود."

اميرالمومنين عليه السلام در عبارت فوق با صراحت مي‌فرمايد کسي که از راه امام خارج شود و به راه ديگري برود قطعا دچار غفلت شده و سرنگون خواهد شد و تنها راه سعادت و نجات راه امام است. و اگر روزي در جامعه‌اي گمراهان و نادانان حاکم شوند، بي‌شک آن جامعه رو به زوال و نابودي قدم گذاشته است. 

منبع:

نهج البلاغه، خطبه 4، ترجمه عبدالحميد آيتي

نوشته شده توسط : جواد

نظرات ديگران [ نظر]