از ابوالقاسم قشيرى نقل شده که در باديه زنى را تنها ديدم گفتم کيستى؟ جواب داد:

« وَقُلْ سَلاَمٌ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ »  ( و بگو به سلامت! پس زودا که بدانند.) (1)

از قرائت آيه فهميدم که مى گويد اوّل سلام کن سپس سؤال کن که سلام علامت ادب و و ظيفه و ارد بر مورود است.

به او سلام کردم و گفتم در اين بيابان آن هم با تن تنها چه مى کنى؟

پاسخ داد:

« مَن يَهْدِ اللهُ فَمَا لَهُ مِن مُضِلٍّ » (وهر که را خدا هدايت کند گمراه کننده اي ندارد.) (2)

از آيه شريفه دانستم راه را گم کرده ولى براى يافتن مقصد به حضرت حق جلّ و علا اميدوار است.

گفتم جنّى يا آدم؟ جواب داد:

« يَا بَنِي آدَمَ خُذُوا زِينَتَکُمْ عِندَ کُلِّ مَسْجِد » ( اي فرزندان آدم! جامه خود را در هر نمازي بر گيريد .)  (3) 

از قرائت اين آيه درک کردم که از آدميان است.

گفتم از کجا مى آئى؟ پاسخ داد:

« يُنَادَوْنَ مِن مَکَان بَعِيد » ( آنان را از جايي دور ندا مي دهند.) (4)

از خواندن اين آيه پى بردم که از راه دور مى آيد.

گفتم کجا مى روى؟ جواب داد:

« وَللهِِ عَلَى النَّاسِ حِجُّ الْبَيْتِ مَنِ اسْتَطَاعَ إِلَيْهِ سَبِيلاً »

( و براي خدا،  حج آن خانه، بر عهده مردم است؛ [ البته بر ] کسي ‌که بتواند به سوي آن راه يابد.) (5) 

فهميدم قصد خانه خدا دارد.

گفتم چند روز است حرکت کرده اى؟ پاسخ داد:

« وَلَقَدْ خَلَقْنَا السَّماوَاتِ وَالاَْرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِي سِتَّةِ أَيَّام »

 ( و در حقيقت، آسمانها و زمين و آنچه را که ميان آندو است در شش هنگام آفريديم.) (6)

فهميدم شش روز است از شهر خود حرکت کرده و بسوى مکه معظّمه مى رود.

 پرسيدم غذا خورده اى؟ جواب داد:

« لاَ يُکَلِّفُ اللهُ نَفْساً إِلاَّ وُسْعَهَا »

( خداوند هيچ کس را جز به قدر توانايي‌اش تکليف نمي‌کند.) (7)

فهميدم که به اندازه من در مسئله حرکت و تند روى قدرت ندارد. به او گفتم بر مرکب من در رديف من سوار شو تا به مقصد برو يم پاسخ داد:

« لَوْ کَانَ فِيهِمَا آلِهَةٌ إِلاَّ اللهُ لَفَسَدَتَا »

( اگر در آنها [ آسمان و زمين] جز خدا، خداياني[ ديگر] وجود داشت، قطعا زمين و آسمان تباه مي‌شد.) (8)

معلومم شد که تماس بدن زن و مرد در يک مرکب يا يک خانه يا يک محل موجب فساد است، به همين خاطر از مرکب پياده شدم و به او گفتم شما به تنهائى بر مرکب سوار شو، چون بر مرکب قرار گرفت گفت:

« سُبْحَانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَذا وَمَا کُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ »

( پاک است کسي که اين را براي ما رام کرد و [گرنه] ما را ياراي [رام ساختن] آنها نبود.) (9)

چون اين آيه را قرائت کرد فهميدم در مقام شکر حق برآمده و از عنايت خداوند عزيز، سخت خوشحال است.

وقتى به قافله رسيديم گفتم در اين قافله آشنائى دارى جواب داد:

« وَمَا مُحمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِن قَبْلِهِ الرُّسُلُ »

( و محمد جز فرستاده اي‌که پيش از او [هم ]‌ پيامبراني [آمده و] گذشتند نيست.) (10)

« يَا يَحْيَى خُذِ الْکِتَابَ بِقُوَّة » ( اي يحيي کتاب [خدا] را به جد و جهد بگير.) (11)

« يَامُوسَى إِنِّي أَنَا اللهُ » ( اي موسي! منم، من، خداوند، پروردگار جهانيان.) (12)

« يَا دَاوُدُ إِنَّا جَعَلْنَاکَ خَلِيفَةً فِي الاَْرْضِ » ( اي داود ما تو را در زمين خليفه [و جانشين] گردانديم. ) (13)

از قرائت اين چهار آيه دانستم چهار آشنا به نامهاى محمد و يحيى و موسى و داود در قافله دارد.

چون آن چهار نفر نزديک آمدند، اين آيه را خواند:

« الْمَالُ وَالْبَنُونَ زِينَةُ الْحَيَاةِ الدُّنْيَا» ( مال و پسران زيور زندگي دنيايند. ) (14)

فهميدم اين چهار نفر پسران اويند، به آنان گفت:

« يَا أَبَتِ اسْتَأْجِرْهُ إِنَّ خَيْرَ مَنِ اسْتَأْجَرْتَ الْقَوِيُّ الاَْمِينُ »

 ( اي پدر! او را استخدام کن چراکه بهترين کسي است که استخدام مي‌کني. ) (15)

از قرائت اين آيه فهميدم به فرزندانش مى گويد به اين مرد زحمت کشيده امين مزد بدهيد ، چون فرزندانش به من مقدارى درهم و دينار دادند و او حس کرد کم است اين آيه را خواند:

« وَاللهُ يُضَاعِفُ لِمَن يَشَاءُ »

( وخداوند براي هر کس که بخواهد [آنرا] چند برابر مي‌کند. ) (16)  

يعنى به مزد او اضافه کنيد.

از وضع آن زن، سخت به تعجّب آمده بودم به فرزندانش گفتم اين زن با کمال که نمونه او را نديده بودم و نشنيده بودم کيست جواب دادند: اى مرد اين زن حضرت فضّه، خادمه حضرت زهرا، سلام الله عليهاست که بيست سال است جز قرآن سخن نگفته است!!

آري، قرآن احسن قول، قصص و قانون است و هرکه در تمامي ابعاد حيات و حرکتش بدان تمسک جويد و از آن نور برگيرد بر مرکب سعادت نشسته و در طريق هدايت خواهد راند.

پي‌نوشت‌ها:

1 ـ زخرف (43) : 89 .

2 ـ زمر (39) : 37 .

3 ـ اعراف (7) : 31 .

4 ـ فصلت (41) : 44 .

5 ـ آل عمران (3) : 97 .

6 ـ ق (50) : 38 .

7 ـ بقره (2) : 286 .

8 ـ انبيا (21) : 22 .

9 ـ زخرف (43) : 13 .

10 ـ آل عمران (3) : 144 .

11 ـ مريم (19) : 12 .

12 ـ قصص (28) : 30 .

13 ـ ص (38) : 26 .

14 ـ کهف (18) : 46 .

 15ـ قصص (28) : 26 .

16 ـ بقره (2) : 261 .

بر‌‌گرفته‌ از:

انصاريان، حسين، عرفان اسلامي (شرح جامع مصباح الشريعه و مفتاح الحقيقه)، ج10.

نوشته شده توسط : جواد

نظرات ديگران [ نظر]